غلظت خون بالا چیست و چه عوارضی می تواند داشته باشد؟

شاید تا به حال زیاد شنیده باشید که فلانی غلظت خون دارد یا خونش غلیظ است. اما آیا می دانید غلظت خون بالا چیست و چه عوارضی دارد؟ در این مقاله با پرشین خاتون همراه باشید.

غلظت خون بالا (پلی سیتمی یا Polycythemia) بیماری ای است که در آن سلول های قرمز موجود در خون افزایش می یابند. افراد مبتلا به غلظت خون بالا سلول های قرمز خون یا هموگولوبین و یا هماتوکریت بیشتر از حد معمول در خون خود دارند. غلظت خون بالا می تواند ناشی از افزایش تعداد سلول های قرمز و یا کاهش پلاسمای خون باشد. غلظت خون بالا یا پلی سیتمی گاهی اوقات اریتروسیتوز نیز نامیده می شود.

انواع غلظت خون بالا

  • غلظت خون اولیه (پلی سیتمی ورا) – این نوع پلی سیتمی وابسته به فاکتورهای تشکیل دهنده گلبول قرمز می باشد. پلی سیتمی ورا یا اریترمیا زمانی رخ می دهد که سلول های قرمز در نتیجه وضعیت غیرعادی در مغزاستخوان رخ می دهد. بعضی اوقات پلاکت خون و سلول سفید زیادی هم تولید می شود. علایم این بیماری شامل سردرد و سرگیجه و بزرگ شدن طحال و کبد می باشد. در بعضی از موارد افراد مبتلا ممکن است دچار فشار خون بالا و یا لخته خون شوند.
  • غلظت خون ثانویه (پلی سیتمی ثانویه) – این نوع پلی سیتمی ناشی از افزایش تولید طبیعی و یا مصنوعی اریتروپویتین و در نتیجه گلبول های قرمز می باشد. در غلظت خون ثانویه حدود ۶ تا ۸ میلیون و عموما ۹ میلیون سلول قرمز در هر میلی متر مکعب خون موجود می باشد. پلی سیتمی ثانویه عموما زمانی درمان می شود که مشکلی که باعث ایجاد این بیماری شده درمان شود.

مقدار طبیعی هماتوکریت، تعداد سلول های قرمز و هموگلوبین در خون

  • هماتوکریت نسبت بین سلول های قرمز به کل سلول ها می باشد. بازه طبیعی هماتوکریت بین ۴۵ تا ۵۲ درصد برای مردان و ۳۷ تا ۴۸ درصد برای زنان متغیر می باشد.
  • تعدا سلول های قرمز نشان دهنده مقدار این سلول ها در بخشی از خون می باشد. مقدار طبیعی این نسبت برای مردان بین ۴٫۷ تا ۶٫۱ میلیون سلول در میکرولیتر برای مردان و ۴٫۲ تا ۵٫۴ میلیون سلول در میکرولیتر برای زنان می باشد.
  • هموگلوبین پروتئینی در سلول های قرمز خون می باشد که اکسیژن را حمل کرده و به خون رنگ قرمز می دهد. مقدار طبیعی هموگلوبین برای مردان ۱۳ تا ۱۸ گرم در یکدهم لیتر و برای زنان ۱۲ تا ۱۶ گرم در یکدهم لیتر می باشد.

علایم ابتلا به غلظت خون بالا چیست؟

علائم
بسیاری از افراد مبتلا به polycythemia vera علامت یا علائمی ندارند.
برخی ممکن است علائم زیر را داشته باشند:

  • خارش، به ویژه پس از حمام گرم و یا دوش
  • سردرد
  • سرگیجه
  • خونریزی یا کبودی، معمولا جزئی است
  • ضعف
  • خستگی
  • تاری دید
  • تعریق بیش از حد
  • تورم دردناک یک مفصل، اغلب انگشت شست پا
  • تنگی نفس
  • بی حسی، سوزن سوزن سوزن شدن، سوزش یا ضعف در دستها، پاها،
  • احساس پری یا نفخ در شکم فوقانی چپ به علت بزرگ شدن طحال
  • تب
  • کاهش وزن بی دلیل

    درمان غلظت خون بالا چگونه است؟

    درمان غلظت خون بالا (پلی سیتمی) بسته به علت آن متفاوت می باشد. در پلی سیتمی ورا یا سایر سندرم های پلی سیتمی اولیه، گزینه های درمانی خاص تر می باشند. فصد خون (Phlebotomy) مهم ترین بخش درمان می باشد. هماکروتیت کم تر از ۴۵ در مردان و کم تر از ۴۴ در زنان هدف درمان با فصد خون می باشد.

    چندین داروی خاص در کنار فصد خون برای کاهش تولید غیرطبیعی سلول های خونی نیز استفاده می شود. اکثر این داروهای شیمی درمانی عوارض جانبی داشتنه و استفاده آنها محدود می باشد.

    داروی هیدروکسی اوره (hydroxyurea) برای بیمارانیکه دچار غلظت خون اولیه بوده و در خطر بالاتری برای ابتلا به لخته خون هستند، استفاده می شود. بهترین شرایط استفاده از این دارو برای سن بالای ۷۰ سال، پلاکت خون بالای ۱٫۵ میلیون و خطرات بیماری های قلبی و عروقی می باشد.

    آسپرین و سایر داروهای ضدپلاکت ممکن است در افراد مبتلا به پلی سیتمی بمنظور کاهش خطرات لخته خون مفید می باشد، بجز زمانیکه بیمار دچار مشکلات خونریزی دهنده باشد.

    در افراد مبتلا به پلی سیتمی ثانویه، هدف درمان بیماری باعث غلظت خون می باشد. با درمان بیماری اصلی، پلی سیتمی ناشی از آن نیز بهبود می یابد.

     

     

    عوارض ابتلا به غلظت خون بالا

    عوارض پلی سیتمی ورا (غلظت خون اولیه) افزایش تعداد گلبول های قرمز و در نتیجه چسبناکی و غلظت خون می باشد.  این چسبناکی و غلظت می تواند باعث افزایش خطر لخته خون، سکته قلبی، حمله قلبی و حتی مرگ شود. یکی دیگر از عارضه های غلظت خون اولیه، تبدیل آن به سرطان خون لوسمی، خونریزی شدید و لخته های خونی می باشد. از دیگر عوارض این بیماری اختلال عملکرد کلیه ها، سنگ کلیه و نقرس می باشد. یکی دیگر از عوارض کم خونی ناشی از نارسایی مغز استخوان می باشد.

    چگونگی پیشگیری از غلظت خون

    غلظت خون ثانویه ناشی از سیگار کشیدن شدید و یا قرار گرفتن در برابر مونواکسید کربن با کاهش قرار گرفتن در برابر این گاز ها و ترک سیگار ممکن می باشد. کنترل فشار خون بالا و دیابت می تواند بشکل بلقوه خطر پلی سیتمی را کاهش دهد. بااینحال غلظت خون اولیه و پلی سیتمی مادرزادی قابل پیشگیری نیست.

منبع:mayoclinic

حتما بخوانید:‌

سکته مغزی در زنان و ارتباط آن با مصرف نابهنجار قرص‌های ضدبارداری

 

ارسال شده در 17 بهمن 1397 توسط صمیمی با موضوع سلامت , سلامت عمومی

مطالب مشابه

logo-samandehi
پرشین خاتون پرتال جامع بانوان با مطالبی جدید و به روز در همه زمینه‌های مربوط به بانوان است که به صورت خاص برای مخاطب ایرانی سفارشی‌سازی شده است.امید است بتوانیم راهگشا و راهنمای بانوان پر تلاش ایران زمین باشیم. مطالب این وبسایت تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

برای دریافت آخرین مطالب و مقالات “ پـــرشین خاتـــون ” ایمیل خود را در کادر بالا وارد نمایید و بر روی ثبت کلیک کنید

©پرشین خاتون / بازنشر مطالب تنها با ذکر منبع و لینک مستقیم به همان مطلب مجاز است