آمنوره یا قاعدگی نامنظم چیست؟

آمنوره یعنی  وقفه یا عدم جریان عادت ماهانه‌ى زنان. اکثر شرایطی که موجب آمنوره می شود  می تواند از طریق دارو یا تغییر سبک زندگی درمان شود. آنچه اهمیت دارد این است که به  گزینه ها  توجه کنید و تصمیم بگیرید چه نوع درمانی برایتان بهترین است. مطمئن شوید که ویتامین D  و کلسیم کافی دریافت کنید.

اگر هنوز تجربه عادت ماهانه را نداشته‌اید یا چند دوره وقفه داشته‌اید، احتمالاً برایتان سؤال است که  آیا در بدنتان مشکلی وجود دارد. آمنوره معمولا «نشانه‌ای» از شرایط سلامتی خاص است تا اینکه یک مسئله مربوط به سلامتی  باشد.

آمنوزه

آمنوره چیست؟

آمنوره را “شرایط مربوط به  عادت ماهانه” می دانند. ۲ نوع آمنوره وجود دارد: اولیه و ثانویه.

واژه آمنوره اولیه را زمانی به کار می‌برند که  خانم  جوانی هرگز دوره عادت ماهانه را تجربه نکرده باشد. تقریبا همه دختران بین سنین ۹ تا ۱۵ سال یا در حدود ۲ تا ۳ سال بعد از آغاز رشد سینه هایشان، عادت ماهانه برایشان اتفاق می‌افتد.

واژه آمنوره ثانوی را زمانی به کار می برند که خانم جوانی قبلا عادت ماهانه  داشته است ولی جریان عادت ماهانه اش متوقف می شود. برای مثال دوره های قاعدگی شما بعد از اینکه  شروع شدند، ۲ سال اول منظم بودند ، و حالا اصلا برایتان اتفاق نمی افتد. یا فقط ۲ یا ۳ دوره عادت ماهانه در یک سال دارید و گاهی ۶ ماه بدون قاعدگی می گذرد.

چه دلایلی  باعث  آمنوره می شود؟

دلایل احتمالی  بسیاری برای آمنوره وجود دارد، از جمله دلایل زیر:

  • حاملگی – اگر زنی از لحاظ جنسی فعال باشد و از روشهای ضد بارداری استفاده نکند، یا اگر روش ضد بارداریش موفق نبوده باشد، آمنوره می تواند به این معنی باشد که او حامله است.
  • تغییرات وزن – دختری که وزن زیادی از دست می‌دهد یا به دست می‌آورد، به دلیل اینکه تعادل درست  غذایی برای سالم نگه داشتن بدنش ندارد یا اینکه بیماری مزمنی دارد ممکن است هیچ دوره ماهانه ای نداشته باشد یا قاعدگی‌اش متوقف شود.
  •  اختلال در خوردن – بسیاری از دختران اگر بیش از حد لاغر باشند (low bmi)، اگر بی اشتهایی عصبی، جوع، یا دیگر اختلالات خوردن مثل  قی کردن یا پرهیز بیش از حد برای کنترل وزن داشته باشند آمنوره را تجربه خواهند کرد.
  • تمرینات ورزشی – دخترانی که در رشته های ورزشی مثل دو و میدانی یا ژیمناستیک یا در فعالیتهایی مثل رقص باله شرکت می کنند اغلب آمنوره ورزشی دارند. این موضوع می تواند با وزن کم، از دست دادن  وزن یا استرس در ارتباط باشد.

حتی ورزشکاری با وزن نرمال ممکن است مواد غذایی کافی دریافت نکند تا بدنش را سالم نگه دارد و ممکن است دوره های قاعدگی او متوقف شود.

  • اختلالات غدد درون ریز در خانمهایی که سطح اندروژن بالایی دارند و تخمک گذاری یا نامنظم است یا اصلاً وجود ندارد (pcus)  – به طور نمونه دختران مبتلا به اختلال غدد درون ریز دوره‌های قاعدگی نامنظم و جوشهای صورت یا رشد موهای زیادی دارند. آنها به اضافه وزن مبتلا هستند. دختران مبتلا به pcos ممکن است هیچ دوره قاعدگی نداشته باشند یا دوره های قاعدگی نامنظم مثلا کمتر از ۹ دوره در یک سال، یا ۳ ماه یا بیشتر را بدون دوره ای سپری کنند.
  • فربهی – بیش از حد چاق بودن باعث می شود دختران به احتمال بیشتری دوره های قاعدگی نامنظم داشته باشند.
  • مشکلات غدد درون ریز – سطح بالا یا پایین هورمون تیروئید، بیش از حد کم یا زیاد بودن هورمون آدرینال مانند کورتیزول و بیش از حد بودن هورمون پرولاکتین، هورمون پنهان شده توسط غده هیپوفیز در مغز ، می تواند  دلیل قاعدگی  های نامنظم یا آمنوره  باشد. همچنین سطوح پرولاکتین بالا می تواند توسط داروهایی مانند ریسپریدون بوجود آید.
  • بیماری مزمن – دختران با بیماریهای بسیاری از جمله  التهاب روده ها، بیماری سلیاک، فیبروز کیسه ای، بیماری داسی، سل پوستی،  دیابت و دیگر بیماریها ممکن است بدلیل وزن کم، استرس، یا پیشروی ناگهانی در بیماری قاعدگی های نامنظم یا آمنوره داشته باشند.
  • داروهای شیمیایی و گیاهی – برخی داروهای شیمیایی می‌تواند باعث آمنوره شود. با اطمینان  به پزشک درباره تمام انواع داروهای شیمیایی و یا مکملهای بدون نسخه و داروهای گیاهی که مصرف می‌کنید بگویید.
  • مشکلات تخمدان – گاهی تخمدانها بدلیل مشکلات ژنتیکی از قبیل سندروم اختلال در تخمدانها، شیمی درمانی یا  پرتودرمانی پیشین برای درمان نوعی تومور، فقدان کیسه های کوچک  کافی در تخمدان برای سنین نوجوانی و بزرگسالی  و بسیاری دلایل دیگر استروژن کافی برای ایجاد دوره های قاعدگی تولید نمی کنند. این شرایط را  نارسایی تخمدانی اولیه می‌نامند که به کمک  هورمون درمان می‌شوند تا استروژنی را که  تخمدانها به طور عادی می سازند جایگزین کنند.
  • ناهنجاری مادرزادی دستگاه تناسلی – نقص مادرزادی مثل نداشتن رحم یا رحم رشد نایافته (اندامی که خون حیض از آن خارج می شود) می تواند موجب نبودن دوره ماهانه شود. علی رغم نادر بودن، اگر دختر نوجوانی ۱۵ ساله یا بزرگتر است یا رشد سینه هایش از ۳ سال قبل شروع شده و هنوز عادت ماهانه نشده است، می توان نقص مادرزادی را بررسی کرد و پزشک بعد از معاینه اش دستور سونوگرافی  می دهد تا ببیند که آیا رحم رشد یافته است.
  • جلوگیری از بارداری (دستگاه درون رحمی (آی یودی)، ایمپلیمنت لوله های رحم، تزریق آمپول ضد بارداری، قرصهای پیوسته) – بعضی از روشهای جلوگیری از بارداری به احتمال بیشتری باعث نداشتن  دوره قاعدگی یا متوقف شدن آن می شوند. این تاثیر جانبی معمول مربوط به روشهای دارویی است (و به این دلیل است که  برخی از خانمها این نوع روشهای جلوگیری از بارداری را ترجیح می دهند). شما اگر درباره  بارداری یا آمنوره برای جلوگیری از بارداری نگرانید باید با پزشکتان مشورت کنید.

آمنوره چگونه تشخیص داده می شود؟

نداشتن یک دوره قاعدگی برای بیش از یکی دو ماه نمی تواند عادی باشد و دریافتن دلیل آن مهم است.

اگر شما در شرایط جلوگیری از بارداری هستید آمنوره می تواند  کاملا عادی باشد، اما اگر این موضوع تاثیر جانبی پیش بینی شده شکل انتخابیتان از روش  جلوگیری از بارداری است باید توسط پزشک معاینه شوید. تشخیص با انجام یک تست حاملگی و ارزیابی  پزشکی توسط مسئول بهداشت (hCP) شروع می شود.

معاینه با بررسی  سابقه پزشکی آغاز می شود.

برای مثال، پزشکتان احتمالا سوالات زیر را از شما می پرسد:

  • چه زمانی به سن بلوغ رسیدید؟ چه زمانی رشد سینه ها و موهای زهار اتفاق افتاد؟
  • آیا تا به حال خونریزی واژینالی داشته اید؟
  • آخرین دوره قاعدگی شما چه زمانی بوده است؟
  • آیا تغییرات وزنی داشته اید؟
  • آیا تحت شرایط استرس یا افسردگی  هستید؟
  • آیا هیچ غذایی نیست که نخورید؟ آیا تلاش کرده اید با کم کردن غذایتان، قی کردن یا استفاده از مسهل وزنتان را کم کنید؟ چقدر باید برای حفظ وزنتان تلاش کنید  تا به حد قابل قبول برسد؟
  • چقدر ورزش می کنید؟ چه فعالیتهایی انجام می‌دهید؟
  • آیا می خواهید نسبت به زنان دیگر خانواده  موهای بیشتری روی صورت و شکمتان داشته باشید؟
  • آیا ارتباط جنسی یا مقاربت داشته اید؟
  • آیا از روشهای ضد بارداری استفاده می کنید؟
  • آیا هیچ گونه داروی شیمیایی یا گیاهی/مکملی مصرف میکنید؟ اگر چنین است چه دارویی؟

بخش دیگر ارزیابی معاینه فیزیکی است. پزشک شما قلب و ریه ها را در نظر می‌گیرد، غده تیروئید (در گردن) را بررسی می کند و به بررسی بدنتان برای جوشها یا هر نوع تغییرات پوستی  یا موهای زاید می پردازد.

مهم است که اگر موهای زاید بخصوص موهای صورت (بالای لب،کنار گوشها،چانه)، یا روی سینه یا پشت را برداشته اید  به پزشکتان بگویید.

پزشکتان به شما خواهد گفت که معاینه لگن خاصره مهم است تا مطمئن شوید که در ارتباط با پرده بکارت، لبه ها، محبل، دهانه رحم و رحم هیچ مشکلی وجود ندارد.

بجای یک معاینه لگنی کامل، پزشکتان می‌تواند بخشهای خاصی از معاینه لگنی را انجام دهد، مثلاً بررسی کند تا اطمینان یابد پرده بکارت باز است و با کمک ورود گوش پاک کن کوچکی به محبل، مطمئن شود طول آن عادی است؛ ممکن است  سونوگرافی هم برایتان بنویسد.

بعد از آن او می تواند آزمایشهای خون ترتیب دهد که سطوح هورمونی را مشاهده کند یا شما را به یک متخصص در مراکز  پزشکی نوجوانان یا پزشک زنانی ارجاع دهد که دختران مبتلا به قاعدگی نامنظم را ویزیت می کنند  .

آیا مهم است اگر قاعدگی شما متوقف شود؟

بسیاری از دختران دوره بخصوصی توقف قاعدگی را خواهند داشت اگر قاعدگی آنها بتازگی شروع شده  یا اگر با استرس یا نوعی بیماری درگیر باشند، ولی دوره های منظم نشانه این است که سالم هستید و استروژن کافی برای حفظ  قدرت استخوانی تولید می کنید. بنابرین اگر قاعدگی شما متوقف شده است، مهم است که بدانید چرا و آیا نیاز به درمان دارید.

آیا من باید ویتامین مصرف کنم؟

بدن شما هر روز  به ۱۳۰۰ mg کلسیم و ۶۰۰ واحد ویتامین d نیاز دارد. اگر هر روز ۴ (۸ اونس)  لیوان شیر بنوشید،  ۱۲۰۰ mg  کلسیم و ویتامین D  دریافت خواهید کرد. ماست دارای حدود ۴۰۰ mg  کلسیم است. هر روز خوردن سبزیجات دارای رنگ تیره بشکل پخته شده (مانند اسفناج) کلسیم کافی را برای بدنتان تأمین می‌کند ولی  ویتامین D  تأمین نمی‌کند. دیگر منابع غذایی دارای کلسیم شامل خمیر سویای غنی شده کلسیم آب پرتقال و ماست هستند.

غذاهایی سرشار از کلسیم بالا هستند که شما می توانید هر روز از خوردن آنها لذت ببرید.

چه درمانی برای آمنوره وجود دارد؟

درمان به علت آمنوره بستگی دارد و ممکن است  شامل این موارد باشد،

  • تغییر الگوی تمرینات ورزشی
  • مشاوره با یک متخصص تغذیه و خوردن غذای سالم
  • مراجعه به  یک مشاور درباره اختلال خوردن یا استرس
  • هورمونهایی همچون پروژسترون، استروژن یا قرصهای ضد بارداری

اکثر شرایطی که موجب آمنوره می شود  می تواند از طریق دارو یا تغییر سبک زندگی درمان شود. آنچه اهمیت دارد این است که به  گزینه ها  توجه کنید و تصمیم بگیرید چه نوع درمانی برایتان بهترین است. مطمئن شوید که ویتامین D  و کلسیم کافی دریافت کنید.

حتما بخوانید:

ترجمه از گروه تأمین محتوای پرشین خاتون

ارسال شده در ۲۹ دی ۱۳۹۷ توسط صمیمی با موضوع سلامت , سلامت جنسی

مطالب مشابه

logo-samandehi
پرشین خاتون پرتال جامع بانوان با مطالبی جدید و به روز در همه زمینه‌های مربوط به بانوان است که به صورت خاص برای مخاطب ایرانی سفارشی‌سازی شده است.امید است بتوانیم راهگشا و راهنمای بانوان پر تلاش ایران زمین باشیم. مطالب این وبسایت تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

برای دریافت آخرین مطالب و مقالات “ پـــرشین خاتـــون ” ایمیل خود را در کادر بالا وارد نمایید و بر روی ثبت کلیک کنید

©پرشین خاتون / بازنشر مطالب تنها با ذکر منبع و لینک مستقیم به همان مطلب مجاز است