درباره تفاوت های روانشناس، مشاور، روانپزشک و روانکاو بیشتر بدانیم!

حتماً تا به حال واژه های مشاوره، روانشناس، روانپزشک و روانکاو به گوش شما هم خورده است. عجیب نیست اگر به درستی تفاوت این واژه ها و وظایف مربوط به هر یک را ندانید. بسیاری از افراد این واژه ها را به جای یکدیگر بکار می‌برند بدون اینکه تفاوت دقیق آنها را بدانند. در این مقاله از پرشین خاتون درباره تفاوت هریک از این واژه ها به صورت دو به دو توضیح می‌دهیم و وظایف هریک را به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می‌دهیم. با ما همراه باشید.

فرق بین روانشناسی و روانکاوی

روانکاوی در واقع نوعی روانشناسی است و زیرمجموعه‌ی آن محسوب می‌شود. روانشناسی از سه مکتب فکری اصلی تشکیل شده است: روانکاوی، رفتارگرایی و انسان‌گرایی.  به‌طور خلاصه می‌توان گفت روانکاو نوعی روانشناس یا روان‌درمانگر است، اما برعکس این قضیه صادق نیست.

 

روانشناس

روانشناس را از یک منظر می‌توان به عنوان متخصص تغییر رفتار نابهنجار تعریف کرد. یکی از محصولات روانشناسی، علاوه بر بالا بردن دانش ما از طبیعت بشر، روان‌درمانی است. روانشناس یا روان‌درمانگر سعی می‌کند با استفاده از نظریه‌های موجود در علم روانشناسی ریشه‌ی مشکلات مراجعه کننده را شناسایی کند و آنها را برطرف کند. به این ترتیب مراجعه کننده، بعد از رجوع باید تغییر محسوسی در سبک زندگی، طرز تفکر و بروز هیجاناتش مشاهده و با بهبود عملکردش در زندگی حس بهتری پیدا کند.

 

روانکاو

روانکاوی توسط زیگموند فروید پایه‌گذاری شد. روانکاوی که قدیمی‌ترین مکاتب روانشناسی است، از پیش‌فرض‌های خاص خود برخوردار است. روانکاوان تأثیر ناخودآگاه را بر رفتار ما عمیق می‌دانند و معتقدند نیروی اصلی حاکم بر زندگی ما ناخودآگاه است. آنها معتقدند که آسیب‌های روانی معمولاً به علت تثبیت در مراحل رشدی  قبل از ۵-۶ سالگی اتفاق می‌افتد که وقتی این تثبیت‌ها از ناخودآگاهِ مراجع به خودآگاه او بیایند، به مرور فرآیند درمان آغاز می‌شود.

 

روانپزشک

اما روان‌پزشک از درمان کاملاً متفاوتی استفاده می‌کند. روان‌پزشک همان‌طور که از اسم آن پیداست، دوره پزشکی می‌گذارند و در دوره تخصص، وارد روان‌پزشکی می‌شود. روان‌پزشک مانند روانشناس با تکیه بر فنون و گفتار فرآیند درمان را پیش نمی‌برد. روان‌پزشک نگاهی زیستی به ماهیت اختلال‌های روانی دارد. فرض او بر این است که عملکرد نامناسب مغز و دستگاه عصبی منجر به ناراحتی‌های روانی ما می‌شود. این متخصصین بعد از شناسایی اختلالات و ناهنجاری‌های روانی، متناسب با نوع و شدت آنها، با استفاده از داروها، عمل جراحی و برخی ابزار پزشکی، به درمان مراجع مبادرت می‌کنند.

 

 تفاوت مشاور و روانشناس

حال به تفاوت مشاوره و روانشناس می‌پردازیم. برای ما خیلی پیش آمده که این دو را به جای هم به کار برده ایم. ولی در واقع تفاوت های زیادی بین این دو واژه وجود دارد. اولین و اساسی ترین تفاوت روانشناسی و مشاوره به بُعد زمانی اشاره داره: یعنی اینکه روانشناس برای مشکل یا عواملی که در گذشته برروی فرد تأثیر داشته تاکید می‌کند ولی مشاور آینده نگر است و معمولاً به انتخاب های افراد مربوط می‌شود. به این صورت که یک مشاور فرد را برای تصمصم گیری بین دو یا چند انتخاب برای آینده راهنمایی می‌کند.

دومین تفاوت اصلی بین مشاور و روانشناس این است که شخصی که به مشاور مراجعه می‌کند، مُراجع نام دارد لذا شخصیست که سالم است ونیاز به راهنمایی دارد ولی شخصی که به روانشناس مراجعه می‌کند از اختلالات روانی رنج می‌برد و نیازمند مداخله است.

در کتب روانشناسی آمده که مشاوران معمولاً وظایف روانشناسان بالینی را انجام می‌دهند ولی با مشکلاتی سرو کار دارند که از وخامت کمتری برخوردارند!

مشاوران بیشتر با دانش آموزان و دانشجویان و افرادی که نیازمند راهنمایی در انتخاب همسر می‌باشند سروکار دارند. و همچنین افرادی که نیازمند برنامه ریزی هستند و برای انتخابهای آینده ی خود تحت فشار هستند.

 

تفاوت روانپزشک و روانشناس چیست؟

 

روانپزشک و روانشناس هر دو در حوزه مسایل روان کار می­‌کنند؛ با این حال، کارکردی متفاوت دارند. اولی پزشک است و پس از فراغت از تحصیل در پزشکی عمومی، وارد رشته تخصصی روانپزشکی می­‌شود و در نهایت متخصص روانپزشکی یا همان متخصص اعصاب و روان نام می­‌گیرد. دومی (روانشناس) در رشته­‌ای از رشته­‌های علوم انسانی تحصیل کرده است. روانشناسی شاخه­‌های گوناگونی دارد که یکی از آنها با درمان بیماران در ارتباط است و «روانشناسی بالینی» نام دارد.

روانپزشک وظیفه «تشخیص» مشکل یا بیماری را برعهده دارد و بر اساس تشخیص، مدیریت درمان را بر عهده می­‌گیرد. به بیان دیگر، او با در نظر گرفتن جهات مختلف مشکلات فرد مراجع، باید بتواند منشأ جسمانی، روانی، خانوادگی یا اجتماعی مسایل پیش­‌آمده را تشخیص دهد و در صورت وجود یک بیماری، آن را از موارد مشابه تمیز دهد. او ممکن است فرد مراجع را برای انجام آزمایش تشخیصی به آزمایشگاه بفرستد یا از روش­‌های نوار مغزی یا تصویربرداری تشخیصی کمک بگیرد. پس از تعیین تشخیص، او باید مناسب­‌ترین شیوه یا شیوه­‌های درمان را انتخاب و اعمال کند. این روش­‌ها شامل تجویز دارو، اجرای روان­‌درمانی یا مشاوره، و در مواردی به کارگیری دستگاه یا ابزاری برای درمان است. روانپزشک ممکن است فرد مراجع را برای اجرای آزمون­‌های (تست­‌های) روانشناسی یا اجرای روان­‌درمانی به کارشناس ارشد یا دکتر روانشناسی بالینی ارجاع دهد و در مواردی از یاری مددکار اجتماعی یا کاردرمانگر بهره گیرد. در بسیاری از موارد بدون سود بردن از چنین تیمی، نتیجه دلخواه به­ دست نمی­‌آید.

 

کدام برای شما بهتر است؟

طبق پژوهشهای اثربخشی، ترکیب درمان روانپزشکی و روانشناختی معمولاً بهترین نتیجه را میدهند. اینکه کدام یک از موارد بالا برای شما بهتر است بستگی به شرایط شما دارد. اما اگر روانشناس احساس کند که برای شروع درمان نیاز به مراجعه به روانپزشک دارید شما را به یک متخصص ارجاع میدهد (بر عکس این اتفاق هم ممکن است بیافتد و روانپزشک شما را ارجاع دهد). پس شاید بهتر باشد برای شروع به روانشناس مراجعه کنید. البته تمام توضیحات بالا مشروط بر حرفهای بودن روانشناس است.

اگر جز افراد موشکاف هستید و تا نگاهی عمقی و ریشهای به مسائل و درونتان نداشته باشید،خیالتان راحت نمیشود، روانکاوی برای شما گزینه مناسبی است.بدیهی است که روانشناسان و رواندرمانگرانِ مکاتب دیگر، از اصول، پیشفرضها و فنون دیگری بهره میبرند. همانطور که میتوان از گفتههای بالا حدس زد، روانکاوی فرآیند نسبتاً زمانبری است و نیازمند حوصله بیشتری نسبت به درمانهای دیگر است. بااینوجود اعتقاد بر این است که روانکاوی از درمانهای زودبازدهتر، اثری طولانیتر میگذارد.

 

 منابع : 

وبسایت روانپزشکان

خانه ی روانشناسی ایران

 مجله تخصصی بهداشت روان

 

 

 

 

ارسال شده در 24 آذر 1397 توسط صمیمی با موضوع سلامت , سلامت روان

مطالب مشابه

logo-samandehi
پرشین خاتون پرتال جامع بانوان با مطالبی جدید و به روز در همه زمینه‌های مربوط به بانوان است که به صورت خاص برای مخاطب ایرانی سفارشی‌سازی شده است.امید است بتوانیم راهگشا و راهنمای بانوان پر تلاش ایران زمین باشیم. مطالب این وبسایت تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

برای دریافت آخرین مطالب و مقالات “ پـــرشین خاتـــون ” ایمیل خود را در کادر بالا وارد نمایید و بر روی ثبت کلیک کنید

©پرشین خاتون / بازنشر مطالب تنها با ذکر منبع و لینک مستقیم به همان مطلب مجاز است